Fiskus chce znać adres IP, z którego logował się klient banku

Piątek, 25 maja (06:00)

Nie będzie można składać skarg na trzydniowe blokowanie rachunków. Szef KAS będzie mógł zarządzić blokadę lokat terminowych.

Fiskus może blokować firmowe konta, teraz chce poznać też adresy IP /©123RF/PICSEL

Ministerstwo Finansów zamierza błyskawicznie poszerzyć uprawnienia, które już dziś pozwalają szefowi KAS na blokadę rachunku bankowego firmy.

Najwięcej kontrowersji budzi pomysł przekazywania przez banki i SKOK-i informacji o adresie IP, z którego podatnik logował się do serwisu. Fiskus tłumaczy, że chodzi o bardziej dokładne ustalanie wskaźnika ryzyka i bardziej kompleksową jego analizę. A to jest podstawą do zarządzenia blokady rachunku przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Eksperci mają wątpliwości, czy nie kłóci się to z unijnym rozporządzeniem RODO. - Adres IP to dane osobowe, a RODO przewiduje ograniczenia również dla organów publicznych żądających ujawnienia takich danych - zwraca uwagę Przemysław Antas, radca prawny w Antas Kancelaria Radców Prawnych i Doradców Podatkowych.

Eksperci nie wykluczają, że informacje o adresie IP posłużą też do innych celów. - Urzędnicy skarbowi będą mogli łatwiej udowadniać, że faktyczne miejsce zarządu spółki, formalnie zarejestrowanej za granicą, jest w Polsce. Wystarczy sprawdzić, skąd logowali się członkowie zarządu spółki - mówi Marcin Ginel, wicedyrektor w dziale doradztwa prawnopodatkowego w PwC.

Wszyscy natomiast zgodnie przyznają, że zaproponowane przez Ministerstwo Finansów zmiany mogą ułatwić walkę z oszustwami podatkowymi.

Temu - jak przekonuje MF - ma służyć zmiana zasad informowania przez banki swoich klientów o blokadzie. Informacje będą przekazywane z nieznacznym opóźnieniem, by dać czas na zablokowanie wszystkich kont podatnika wskazanych przez szefa KAS.

MF chce też zlikwidować możliwość zaskarżenia decyzji o blokadzie konta na 72 godziny. Obawia się, że dzięki złożeniu skargi do sądu nieuczciwe podmioty mogłyby się dowiedzieć, jakie metody operacyjne stosuje szef KAS.

Projekt przewiduje także możliwość nałożenia blokady na lokaty terminowe oraz rachunki VAT.

Dokumentem zajął się Stały Komitet Rady Ministrów. Zmiany miałyby wejść w życie już od 1 lipca br.

Zakłada to projekt nowelizacji ordynacji podatkowej, który ma rozpatrzyć Komitet Stały Rady Ministrów.

Przepisy pozwalające szefowi KAS na blokadę bankowego rachunku firmy obowiązują od niespełna miesiąca, a już resort finansów chce je zmienić - i to od 1 lipca br.

Z którego komputera

Najwięcej kontrowersji wzbudza pomysł przekazywania informacji o adresach IP. Eksperci mają wątpliwości, czy nie kłóci się to z unijnym rozporządzeniem RODO. Adres IP to dane osobowe, a RODO przewiduje ograniczenia również dla organów publicznych żądających ujawnienia takich danych.

MF tłumaczy, że chodzi o bardziej precyzyjne ustalanie wskaźnika ryzyka i bardziej kompleksową jego analizę (która jest podstawą do zarządzenia blokady rachunku przez szefa KAS).

Zwiększy się bowiem zakres informacji, które banki i SKOK-i będą codziennie i automatycznie przesyłać izbie rozliczeniowej za pośrednictwem STIR. Chodzi o takie dane jak:

- adres IP, z którego podatnik logował się do serwisu internetowego banku lub SKOK-u, w którym ma konto,

- informacje o innych blokadach oraz zajęciach wierzytelności na rachunkach,

- numery rachunków wirtualnych (służą do rozliczania rachunków m.in. za prąd i gaz),

- wskazanie numeru rachunku VAT,

- informacje o danych identyfikacyjnych pełnomocnika właściciela rachunku oraz rzeczywistym beneficjencie środków.

Część z tych informacji (np. informacje o blokadach środków na rachunkach) szef KAS może dostawać już dziś, ale musi o nie dodatkowo poprosić. Po zmianach banki i SKOK-i będą je przesyłać automatycznie.

Chodzi o to - jak tłumaczy MF - aby działania szefa KAS pozostawały niejawne tak długo, jak to możliwe.

Także w innych celach

Eksperci przypuszczają, że skarbówka będzie mogła wykorzystać informacje o adresie IP także w innych celach. Choćby po to, by... łatwiej udowodnić, że faktyczne miejsce zarządu spółki, formalnie zarejestrowanej za granicą, jest w Polsce. Wystarczy sprawdzić, skąd logowali się członkowie zarządu.

Informacja z opóźnieniem

Zmienią się też zasady informowania przez banki klientów o blokadzie. Informacje będą o przekazywane z nieznacznym opóźnieniem, gdy zablokowane zostaną wszystkie konta danego podmiotu, jakie wskazał szef KAS.

Ministerstwo chce w ten sposób zapobiec zbyt szybkiemu przekazywaniu informacji o blokadzie, gdy podatnik ma konta w różnych bankach. Zbyt szybki komunikat może bowiem umożliwiać wypłatę pieniędzy z innych kont, w innych bankach.

Trzy dni bez skargi

MF chce również zlikwidować możliwość zaskarżenia decyzji szefa KAS o blokadzie konta na 72 godziny. Powody tej zmiany wyjaśnił w rozmowie z DGP Dominik Kaczmarski, zastępca dyrektora Departamentu systemu podatkowego w Ministerstwie Finansów. Tłumaczy, że w praktyce nie jest możliwa kontrola sądowa skargi w tak krótkim czasie. - Obecna możliwość złożenia skargi nie daje więc uczciwym podatnikom żadnej gwarancji czy ochrony. Ponadto blokady na tak krótki okres co do zasady nie są w polskim prawie zaskarżalne - twierdzi Dominik Kaczmarski.

Ale jest też inny, poważniejszy powód - istnieje ryzyko, że dzięki złożeniu skargi nieuczciwe podmioty mogłyby się dowiedzieć, jaki algorytm stosuje szef KAS, analizując rachunki bankowe i podejmując decyzję o blokadzie.

W trakcie rozprawy szef KAS musiałby bowiem uzasadnić, jakie były przesłanki decyzji o blokadzie. - W ten sposób mogłyby zostać ujawnione tajniki pracy operacyjnej KAS, przez co walka z mafiami VAT byłaby znacznie utrudniona - przekonuje Kaczmarski.

Trzy miesiące zaskarżalne

Projekt nie przewiduje natomiast zmian w zakresie blokady rachunku firmowego na trzy miesiące. W tym przypadku podatnicy mogliby nadal składać skargę do sądu administracyjnego i zostanie ona rozpatrzona szybciej niż standardowe skargi, np. w sprawach podatkowych.

Szef KAS może zarządzić taką blokadę, jeśli ma przesłanki, by przypuszczać, że wykonanie zobowiązania podatkowego jest zagrożone, a jego szacowana kwota przekracza 10 tys. euro. - To są przesłanki, które można uzasadnić bez ujawniania tajników pracy operacyjnej KAS oraz algorytmów - tłumaczy Kaczmarski.

Na lokaty terminowe

Projekt przewiduje też możliwość nałożenia blokady na lokaty terminowe oraz rachunki VAT. Te ostatnie pojawią się w praktyce od 1 lipca br., wraz z wejściem w życie przepisów o podzielonej płatności (split payment).

Czarna lista podatników

Zaproponowano również zmiany dotyczące tzw. czarnej listy podatników VAT. Obecnie podatnik, chcąc zweryfikować, czy handluje z uczciwym kontrahentem, musi wejść na dwa portale i sprawdzić trzy listy: czynnych podatników VAT, podmiotów wykreślonych i przywróconych do rejestru. Dwie z nich są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, a jedna (wykaz czynnych podatników VAT) na prowadzonym przez resort finansów Portalu Podatkowym. Co więcej, zdarza się, że ta sama firma może być zarówno w wykazie podmiotów, którym urząd skarbowy odmówił rejestracji, jak i w drugim - czynnych podatników VAT (pisaliśmy o tym w artykule - "Fiskus nie sprawdza samego siebie", DGP nr 18/2018).

Po zmianach podatnicy mieliby dostać bardziej kompleksową informację - zapewnia Dominik Kaczmarski. Dodaje, że resort całkowicie wyeliminuje rozbieżności w wykazach. Ta poprawka ma wejść w życie już od lipca br.

Projekt zakłada również, że w zmienionych wykazach pojawi się informacja o odmowie rejestracji, a także przyczyny odmowy, jak np. sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, posiadanie zaległości podatkowych, które nie są regulowane. Może to bowiem świadczyć o tym, że te podmioty działają w złej wierze.

W wykazach, które powinny pojawić się już za nieco ponad miesiąc, ma pojawić się również informacja o dacie wykreślenia z rejestru czynnych podatników VAT (dziś takiej informacji nie ma).

Dalej idące zmiany w wykazach mają pojawić się wraz z tzw. białą listą podatników, w której będą upubliczniane również rachunki bankowe przedsiębiorców. Wtedy będzie można w jednym miejscu uzyskać pełną informację o historii rejestracji danego podmiotu.

OPINIE

Adres IP to dane osobowe - Przemysław Antas, radca prawny w ANTAS Kancelaria Radców Prawnych i Doradców Podatkowych

Warto zauważyć, że ułatwiony dostęp do danych IP użytkownika może kłócić się z treścią unijnego rozporządzenia RODO. Adres IP to dane osobowe, a RODO przewiduje ograniczenia również dla organów publicznych żądających ujawnienia takich danych. Takie żądanie musi być uzasadnione, mieć charakter wyjątkowy, nie powinno dotyczyć całego zbioru danych itd. Także automatyczne przetwarzanie (profilowanie) musi spełniać test proporcjonalności.

Zmiany, które zaproponowało Ministerstwo Finansów, mogą ułatwić walkę z oszustwami podatkowymi. Powstaje jednak pytanie, czy naprawdę cel uświęca środki.

Mam wątpliwości, czy forsowane przez resort finansów zmiany nie idą za daleko i czy nie są nieproporcjonalne w stosunku do celu.

Krytycznie patrzę też na brak prawa do zaskarżenia 3-dniowych blokad rachunków bankowych. Nie przekonują mnie argumenty, że przy okazji rozpatrywania takich skarg resort finansów musiałby zdradzić swoje tajemnice. To samo możemy przecież powiedzieć np. o zatrzymaniach na 48 godzin przez policję. Zarówno w jednym, jak i drugim przypadku przepisy powinny przewidywać drogę odwoławczą na wypadek pomyłek organów publicznych, które mogą do prowadzić do wypłaty odszkodowania.

Sprawdzą miejsce zarządu spółki - Marcin Ginel, wicedyrektor w dziale doradztwa prawnopodatkowego w PwC

Zgadzam się z resortem finansów, że nowelizacja pozwoli jeszcze precyzyjniej uderzyć w przestępców. Zarówno informowanie z opóźnieniem o blokadzie rachunku, jak i rozszerzenie zakresu danych, które instytucje finansowe będą przesyłać STIR (o adres IP), ma swoje uzasadnienie. W praktyce bowiem przestępcy zakładają wiele rachunków firmowych i gdy dowiedzą się o blokadzie jednego z nich, natychmiast upłynniają środki na pozostałych kontach. Fiskus nie mógł do tej pory skutecznie przeciwdziałać takim sytuacjom.

Przesłanie adresu IP do STIR będzie miało też pewien pośredni skutek na gruncie CIT. Urzędnicy skarbowi będą mogli łatwiej udowadniać, że faktyczne miejsce zarządu spółki formalnie zarejestrowanej za granicami Polski jest w naszym kraju. Wykorzystają w tym celu właśnie dane o logowaniu się członków zarządu spółki do komputerów. Można założyć, że jeśli KAS raz dostanie dane o IP, to na pewno wykorzysta je efektywnie.

Mariusz Szulc, Łukasz Zalewski

24 maja 2018

Dziennik Gazeta Prawna

Podziel się

~żal patrzeć -

Są pieniądze w społkach skarbu Panstwa. Pisowscy "fachowcy" napełniaja brzuchy: Zbigniew Bytnar - radny Legnicy - Pol-Miedź Trans (KGHM) - 594 tys. zł Wojciech Marciniak - radny Polkowic - KGHM - 391 tys. zł Krzysztof Ślufcik - radny Legnicy - KGHM - 506 tys. zł Adam Wierzbicki - radny Legnicy - Energetyka (KGHM) - 353 tys. zł Zdzisław Filip - radny woj. małopolskiego - m.in. TAURON Wydobycie - 861 tys. zł Włodzimierz Pietrus - radny Krakowa - Nowe Centrum Administracyjne i Rada Nadzorcza TAURON Dystrybucja - 461 tys. zł Łukasz Smółka - radny woj. małopolskiego - m.in. Gabinet Polityczny Ministra Infrastruktury - 400 tys. zł Paweł Śliwa - radny woj. małopolskiego - PGE - 1,6 mln zł Jakub Opara - radny woj. mazowieckiego - PL.2012 - 752 tys. zł Jerzy Cypryś - radny woj. podkarpackiego - OHP - 213 tys. zł Adam Sekściński - radny powiatu kolneńskiego - KRUS centrala - 364 tys. zł Marcin Szczudło - radny Białegostoku - wówczas Polska Spółka Gazownictwa - 620 tys. zł Jaromir Falandysz - radny Gdańska - Energa Oświetlenie - 510 tys. zł Grzegorz Strzelczyk - radny Gdańska - m.in. Grupa Lotos - 778 tys. zł Bartłomiej Dorywalski - radny woj. świętokrzyskiego - m.in. doradca wojewody oraz WFOŚiGW - 260 tys. zł Krzysztof Żochowski - radny woj. warmińsko-mazurskiego - Energa Kogeneracja - 727 tys. zł Marek Duklanowski - radny Szczecina - Polskie Terminale - 413 tys. zł Janusz Jagielski - radny Szczecina - Morski Port Police i Zakłady Chemiczne Police - 440 tys. zł Marcin Matias - radny Szczecina - Grupa Azoty - 365 tys. zł Cezary Jurkiewicz - radny Warszawy - Polska Fundacja Narodowa i COS - 490 tys. zł Alicja Żebrowska - radna Warszawy - Rada Mediów Narodowych - 170 tys. zł Paweł Terlecki - radny Warszawy - m.in. Opakomet - 380 tys. zł Filip Frąckowiak - radny Warszawy - TVP Polonia - 425 tys. zł Grzegorz Kądzielawski - radny woj. małopolskiego - Grupa Azoty, wcześniej Gabinet Polityczny Ministra J.Gowina - 627 tys. zł Tomasz Zbróg - radny woj. świętokrzyskiego - dyrektor Totalizatora Sportowego o/Kielce - 401 tys. zł Piotr Karczewski - radny woj. pomorskiego - Port Gdański Eksploatacja - 316 tys. zł Andrzej Walkowicz - radny woj. kujawsko-pomorskiego - prezes zarządu w Fabryka Obrabiarek do Drewna - 349 tys. zł Danuta Sikora - radna woj. pomorskiego - dyrektor AMW o/Gdynia - 270 tys. zł Kazimierz Drzazga - radny woj. zachodniopomorskiego - m.in. Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście - 608 tys. zł Krzysztof Nieckarz - radny woj. zachodniopomorskiego - oddział terenowy KOWR, wcześniej o. terenowy ANR - 401 tys. zł Patryk Felmet - radny Gdyni - Zarząd Morski Port Gdańsk, wcześniej PUP Rezerwa - 213 tys. zł Paweł Kolczyński - radny woj. mazowieckiego - Fundusz Rozwoju Spółek - 231 tys. zł Witold Kołodziejski - radny woj. mazowieckiego - przewodniczący KRRiTV - 278 tys. zł Mariusz Kękuś - radny Krakowa - Kopalnia Soli Wieliczka SA - 488 tys. zł Mirosław Gilarski - radny Krakowa - PKP Utrzymanie (TELKOL) - 484 tys. zł Piotr Grabowski - radny woj. łódzkiego - m.in. PGE - 435 tys. zł Mariusz Rusiecki - radny woj. łódzkiego - m.in. PKN Orlen - 400 tys. zł Błażej Spychalski - radny woj. łódzkiego - Zakład Gospodarki Ciepłowniczej - 376 tys. zł Jan Frania - radny woj. lubelskiego - PGE - 991 tys. zł Grzegorz Muszyński - radny woj. lubelskiego - wcześniej PKP PLK, teraz BGK Nieruchomości - 803 tys. zł Marcin Flakiewicz - radny Płocka - PKN Orlen - 584 tys. zł Piotr Szpakowicz - radny Płocka - Orlen Projekt - 401 tys. zł Martyna Wojciechowska - radna woj. mazowieckiego - dyrektor w NBP - 784 tys. zł Leszek Dec - radny woj. podlaskiego - Suwalska Strefa Ekonomiczna - 374 tys. zł Marek Olbryś - radny woj. podlaskiego - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej - 255 tys. zł Krzysztof Ciebiada - radny woj. łódzkiego - koordynator d/s sprzedaży PGE Obrót - 266 tys. zł

~Jan -

O VPN skarbówka nie słyszała? IP można sobie "zmienić" darmowym programem. Po moim obecnym IP jaki może moderator interii zobaczyć, ktoś by stwierdził, że przebywam w Norwegii i piszę z Oslo. A gwarantuję wam, że mnie tam faktycznie teraz nie ma.

~niewolniksklave -

A to wiąże się z dziesiątkami tysięcy nowych miejsc pracy w skarbówkach i efekt tego będzie taki że każda odzyskana złotówka będzie podatnika kosztowała dziesięć złotych. No ale co tam koszty ważne, że babcie handlującą pietruszką na bazarze można będzie ukarać, bo bogaci to już dawno w Polsce nie robią interesów. Pisowski geniusz ekonomiczny Morawiecki zapominał, że kołem zamachowym gospodarki są niskie podatki i szara strefa. No chyba, że chce się w jak najkrótszym czasie wyeksploatować kolonię to wtedy ciśnie się podatkami wszystkich, prócz swoich, z całych sił, aż padną. Miało być 5 mld nadwyżki a mamy 51 mld złotych deficytu za rok 2017. Więcej nasklave.polityka

~fiona -

Od czasu bankstera ustawionego na stanowisku premiera mamy coraz bardziej rozbójnicze i szpiegujące nas państwo.

Piszesz jako Gość